Η 8η Μαρτίου αποτελεί μια ιστορική επέτειο του γυναικείου κινήματος για την ισότητα των δύο φύλων. Είναι ιστορικό ορόσημο, είναι ημέρα μνήμης, καθώς στις 8 Μαρτίου 1857 εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας στη Νέα Υόρκη προχώρησαν σε απεργία και διαδήλωση για να κερδίσουν σεβασμό, ισότητα και καλύτερες συνθήκες ζωής και εργασίας. Στην Ελλάδα, η πρώτη απεργία εργατριών έγινε στις 13 Απριλίου 1892, από τις υφάντριες του εργοστασίου των Αδελφών Ρετσίνα στον Πειραιά και ακολούθησαν και άλλες για την κατάκτηση των γυναικείων εργασιακών δικαιωμάτων.
Φέτος, τιμούμε τη μνήμη των πέντε εργατριών που έχασαν τη ζωή τους στην έκρηξη στο εργοστάσιο της Βιολάντα στα Τρίκαλα. Δυστυχώς, η αποδυνάμωση των ελεγκτικών μηχανισμών και ο περιορισμός της συλλογικής διαπραγμάτευσης διαμορφώνουν χώρους εργασίας όπου η προστασία της ζωής υποβαθμίζεται.
Στο Ιράν, στην Ουκρανία, στη Γάζα και σε κάθε ένοπλη σύρραξη, οι γυναίκες και τα κορίτσια βιώνουν δυσανάλογα τη βία, τον εκτοπισμό, την κακομεταχείριση και τη σεξουαλική κακοποίηση. Στη χώρα μας, καθημερινά, έρχονται στο φως περιστατικά έμφυλης βίας και ανισότητας σε όλες τις μορφές (σωματική, ψυχολογική, οικονομική, σεξουαλική). Πιο συγκεκριμένα, καταγγέλλονται περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, γυναικοκτονίες, σεξουαλική παρενόχληση σε διάφορους εργασιακούς χώρους από εργοδότες και ιεραρχικά ανώτερους και διαπιστώνεται όξυνση των έμφυλων στερεοτύπων που συνθλίβουν την προσωπικότητά των γυναικών. Παρά το γεγονός ότι τις τελευταίες δεκαετίες έχουν γίνει σημαντικά βήματα για ισότητα δικαιωμάτων μεταξύ των δύο φύλων, παρά τις γυναικείες κατακτήσεις στην πολιτική και κοινωνική ζωή, παρά το γεγονός ότι έχουν υποχωρήσει αρκετά οι αναχρονιστικές και συντηρητικές νοοτροπίες και προκαταλήψεις που σχετίζονται με τα έμφυλα στερεότυπα, δυστυχώς, η πραγματικότητα καταδεικνύει πως, ακόμη και σήμερα, η έμφυλη ανισότητα παραμένει.
Παράλληλα, οι γυναίκες πλήττονται περισσότερο από τις κρίσεις, βιώνουν την ανεργία, την υποαπασχόληση και τις ελαστικές σχέσεις εργασίας, περιορίζεται η δυνατότητά τους για επαγγελματική εξέλιξη και αντιμετωπίζουν αδικίες και ανισότητες, ενώ η μητρότητα λειτουργεί -κυρίως στον ιδιωτικό τομέα-ως εμπόδιο στην επαγγελματική τους σταδιοδρομία. Επίσης, διατηρείται το φαινόμενο «της γυάλινης οροφής», δηλαδή τα αόρατα εμπόδια εξέλιξής τους στην εργασία εξαιτίας ανισοτήτων , καθώς και η μειωμένη πρόσβαση των γυναικών στα οικονομικά και πολιτικά κέντρα λήψης αποφάσεων. Και στον χώρο της εκπαίδευσης, το καθεστώς της ελαστικής εργασίας των συμβασιούχων συναδελφισσών δεν αναγνωρίζει ουσιαστικά δικαιώματα στις γυναίκες, με αποτέλεσμα να γίνονται κατάφωρες αδικίες και διακρίσεις σε βάρος τους.
Εμείς καλούμε τις γυναίκες συναδέλφους μας να εντείνουμε μαζί τους αγώνες μέσα από το Σωματείο μας, για να διασφαλίσουμε καλύτερες εργασιακές συνθήκες και για να μπορεί κάθε εργαζόμενη να αντιπαλέψει την εκμετάλλευση, την κάθε είδους διάκριση, τη βία, την ανισότητα. Εμείς θα αγωνιζόμαστε , διαρκώς, για δημόσια και δωρεάν παιδεία και υγεία, για ίση αμοιβή της ίσης εργασίας, για κατάργηση των ελαστικών σχέσεων εργασίας και για σταθερή και μόνιμη εργασία με πλήρη ασφαλιστικά και εργασιακά δικαιώματα για όλες τις γυναίκες. Θα διεκδικούμε ίσα δικαιώματα για τις αναπληρώτριες, προστασία της μητρότητας για αυτές, με διεκδίκηση άδειας επαπειλούμενης κύησης, 5μηνη άδεια κύησης και λοχείας, 9μηνη άδεια ανατροφής με πλήρεις αποδοχές, καταβολή ενσήμων και αναγνώριση της προϋπηρεσίας τους. Μειωμένο ωράριο εργασίας για γονείς με παιδιά ΑΜΕΑ, χωρίς περικοπές των αποδοχών τους. Άδειες ασθένειας τέκνου για όλους τους αναπληρωτές, χωρίς καμία περικοπή των αποδοχών τους. Επανασύσταση της Γραμματείας Ισότητας των Φύλων ως αυτοτελούς και διακριτής δημόσιας υπηρεσίας. Επίσης, ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών υγείας, κοινωνικής φροντίδας, και στήριξης για τα θύματα της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας (ψυχολογική, νομική και κοινωνική στήριξη). Δωρεάν παιδικούς σταθμούς στους χώρους εργασίας και παροχή παιδικών κατασκηνώσεων και υπηρεσιών δημιουργικής απασχόλησης για τα παιδιά. Ένταξη στην εκπαίδευση της σεξουαλικής αγωγής και μαθημάτων για την ισότητα των φύλων και νομική αναγνώριση του όρου γυναικοκτονία.
Η 8η Μαρτίου είναι μια μέρα μνήμης, διεκδίκησης και αφύπνισης όλων μας για την προάσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών. Ο δρόμος για την κατάκτηση της ουσιαστικής ισότητας μοιάζει ακόμα μακρύς, καθώς σε κάθε χειραφετημένη γυναίκα αναλογούν πολλαπλάσιες που αποθαρρύνονται στην ανάπτυξη των ικανοτήτων τους σε διάφορους τομείς. Με το βλέμμα στραμμένο προς το μέλλον, όλοι πρέπει να αγωνιστούμε για να έχουν οι γυναίκες τη θέση που τους αξίζει. Να μην υπάρχουν ανισότητες μεταξύ των φύλων που γεννούν αποκλεισμούς. Χρειάζεται να ξεπεραστούν κοινωνικά στερεότυπα, να ανατραπούν νοοτροπίες και αντιλήψεις βαθιά ριζωμένες στην κοινωνία μας, μέσω της διαπαιδαγώγησης στην οικογένεια και στο σχολείο. Έτσι, θα εκλείψουν οι έμφυλες διακρίσεις , οι γυναίκες θα προωθούνται σε θέσεις ευθύνης, θα έχουν ενεργό παρουσία στην κοινωνική και πολιτική ζωή του τόπου και θα υπάρχει ουσιαστική ισότητα παντού.
Χρειάζεται διαρκής και ουσιαστικός αγώνας για να μη μείνει η Ημέρα της Γυναίκας απλώς μια αφορμή για ευχολόγια ή τυπικό εορτασμό. Για να μπορούν οι γυναίκες να βαδίζουν με αυτοπεποίθηση στον δρόμο της χειραφέτησης και να κατακτήσουν την ελευθερία και την αυτονομία τους. Ας ελπίσουμε πως κάποια ημέρα οι γυναίκες θα αντιμετωπιστούν , επιτέλους, σε κάθε γωνιά της γης, όπως τους αξίζει.
Αφιερωμένο σε όλες τις γυναίκες που αγωνίζονται, το ποίημα που έγραψε το 1911 ο Τζέιμς Οπενχάιμ , εμπνευσμένος από τον αγώνα των γυναικών εργατριών για καλύτερες συνθήκες εργασίας, αξιοπρεπείς μισθούς και ποιοτική ζωή.
«Ψωμί και Τριαντάφυλλα»
Καθώς τραβάμε εμπρός, εμπρός στην ομορφιά της μέρας
χιλιάδες σκοτεινές κουζίνες, χιλιάδες μαύρες φάμπρικες
γεμίζουν ξάφνου με του ήλιου τη λαμπράδα
γιατί ο κόσμος μας ακούει να τραγουδάμε
«Ψωμί και Τριαντάφυλλα, Ψωμί και Τριαντάφυλλα»
Καθώς τραβάμε εμπρός, εμπρός είναι και για τους άνδρες ο αγώνας μας
γιατί είναι των γυναικών παιδιά και τους γεννάμε πάλι,
φτάνει πια ο παιδεμός σ’ όλη μας τη ζωή,
πεινάνε οι ψυχές και όχι το σώμα μόνο
«δώστε μας Ψωμί, δώστε μας Τριαντάφυλλα»
Καθώς τραβάμε εμπρός, εμπρός αμέτρητες γυναίκες πεθαμένες
σμίγουν το θρήνο τους και λένε το παλιό τραγούδι του ψωμιού
οι σκλαβωμένες ψυχές τους γνώρισαν λίγη μόνον ομορφιά, τέχνη κι αγάπη.
Ναι, για το Ψωμί παλεύουμε και για τα Τριαντάφυλλα.
Καθώς τραβάμε εμπρός, εμπρός φέρνουμε τις μεγάλες μέρες
το ξεσήκωμα των γυναικών είναι ξεσήκωμα όλης της ανθρωπότητας
όχι πια σκλάβοι και τεμπέληδες, δέκα που μοχθούν για έναν που ξαπλώνει
αλλά ένα δίκαιο μοίρασμα στ’ αγαθά της ζωής, «Ψωμί και Τριαντάφυλλα, Ψωμί και Τριαντάφυλλα»
ΓΙΑ ΤΟ Δ.Σ.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο Γ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΣΟΦΙΑ ΚΑΝΕΛΛΟΥ ΗΛΙΑΣ ΛΕΚΚΑΣ